Jak pomóc dziecku, które nie lubi czytać – 5 zabaw z literami

Dziecko, które dopiero składa litery w słowa, pracuje naprawdę ciężko. Każdy wyraz to kilka sekund skupienia, a pełne zdanie może wyglądać jak góra nie do zdobycia. Nic dziwnego, że wiele dzieci czytać nie chce, lub reaguje złością na oczekiwania rodzica.

Zamiast namawiać do wysiłku, który dziecku może wydawać się nudny, warto na chwilę zmienić zasady: niech czytanie będzie krótkie, konkretne i zakończone sukcesem. Oto pięć zabaw, które to umożliwiają.

1. Łowcy liter na spacerze

Wybierzcie jedną literę dnia – na przykład „M” – i szukajcie jej wszędzie: na szyldach, tablicach rejestracyjnych, opakowaniach w sklepie. Kto pierwszy zauważy, dostaje punkt.

Dlaczego działa? Dziecko nie musi niczego czytać od początku do końca. Wystarczy, że rozpozna jeden znak – a to zadanie, które da się wygrać. Z czasem możecie przejść do sylab („ma”, „ko”) i krótkich słów, np. „SKLEP” czy „APTEKA”.

2. Karteczki w domu

Przyklej na kilku przedmiotach karteczki z ich nazwami: DRZWI, LAMPA, KUBEK, OKNO. Rano możesz zamienić dwie karteczki miejscami i poprosić dziecko, żeby znalazło pomyłkę.

To krótkie, jednowyrazowe czytanie, które ma sens – słowo od razu łączy się z rzeczą, którą dziecko zna. A wyszukiwanie „błędu” zamienia czytanie w detektywistyczną misję.

3. Tajne wiadomości

Zostaw dziecku liścik pod poduszką albo w pudełku śniadaniowym: „ZAJRZYJ POD STÓŁ” albo „DZIŚ PIZZA!”. Na początek dwa, trzy słowa wielkimi literami. Nagroda za przeczytanie jest natychmiastowa – mała niespodzianka albo po prostu dobra informacja.

Takie wiadomości pokazują dziecku coś, czego nie widać w elementarzu: czytanie się opłaca, bo dzięki niemu dowiadujesz się rzeczy, których inni nie wiedzą.

4. Wykreślanki – szukanie zamiast czytania

W wykreślance zadanie brzmi „znajdź”, a nie „przeczytaj”. Dziecko patrzy na słowo z listy, zapamiętuje pierwsze litery i przeczesuje planszę. Kiedy je znajdzie, sprawdza litera po literze, czy to na pewno ono – i niepostrzeżenie przeczytało wyraz kilka razy.

Klucz to dobry poziom trudności. Na początek najlepiej sprawdzają się krótkie, znajome słowa ukryte tylko od lewej do prawej i z góry na dół – czyli tak, jak czytamy. Skosy i słowa zapisane wspak zostawcie na później, bo dla początkującego czytelnika to prosta droga do frustracji. Gdy dziecko nabierze wprawy, jedno słowo po skosie na planszy będzie miłym dodatkowym wyzwaniem. Więcej o tym, co dają wykreślanki, piszemy w artykule Wykreślanki dla dzieci – 6 powodów, dla których warto po nie sięgnąć.

5. Zamiana ról: dziecko czyta Tobie

Wybierzcie książkę z obrazkami, którą dziecko dobrze zna, i umówcie się: Ty czytasz dłuższe fragmenty, a dziecko – jedno wybrane słowo na każdej stronie, na przykład imię bohatera. Możesz też „przypadkiem” przeczytać coś źle i poczekać, aż Cię poprawi.

Dziecko przestaje być egzaminowane, a staje się pomocnikiem. Przy okazji słyszy płynne czytanie i widzi, że książka to przyjemność, a nie sprawdzian.

Kilka zasad, które pomagają przy każdej zabawie

• Krótko i często. Pięć minut dziennie da więcej niż godzina raz w tygodniu.
• Kończ na sukcesie. Przerwij zabawę, zanim dziecko się zmęczy, najlepiej zaraz po udanym zadaniu.
• Chwal wysiłek, nie tempo. „Ale się naszukałeś/naszukałaś!” to wystarczająca pochwała.
• Nie poprawiaj każdego błędu. Dziecko jeszcze ma czas na pomyłki.
• Pozwól wybierać. Temat, kolor kredki, kolejność zadań – im więcej decyzji ma dziecko, tym chętniej współpracuje.

Wykreślanki „Znajdź słówko!” na pierwsze kroki w czytaniu

Z myślą o dzieciach, które dopiero oswajają się z czytaniem, przygotowaliśmy dwa pierwsze poziomy serii Znajdź słówko!. Duża czcionka, znajome słowa ukryte w kierunku czytania (na poziomie 5–6 lat wyłącznie poziomo i pionowo, na poziomie 6–7 lat dochodzi jedno słowo po skosie) sprawiają, że dziecko może rozwiązywać je samo – i samo chce więcej.

Najczęstsze pytania

Moje dziecko ma 6 lat i nie chce czytać. Czy to powód do niepokoju?

Tempo nauki czytania bywa bardzo różne i niechęć w tym wieku zdarza się często. Jeśli jednak dziecko wyraźnie myli litery, szybko się męczy przy czytaniu albo niechęć utrzymuje się długo mimo zabaw, warto porozmawiać ze specjalistą: pedagogiem, logopedą i okulistą.

Ile czasu dziennie poświęcać na takie zabawy?

Na początek wystarczy 5–10 minut. Ważniejsza od długości jest regularność i to, żeby dziecko kończyło z poczuciem, że mu się udało.

Od jakiego poziomu wykreślanek zacząć?

Jeśli dziecko dopiero poznaje litery, wybierz poziom najłatwiejszy (5–6 lat). Jeśli zna już alfabet i zaczyna składać słowa, sprawdzi się poziom łatwy (6–7 lat). Na stronie każdej książki możesz zajrzeć do środka i porównać plansze.